Verkiezingscolumn Ahmed Aboutaleb: It takes a village to raise a child
“It takes a village to raise a child.”
13 jaar. Dat is de leeftijd die de jongste uithalers in de haven van Rotterdam volgens het Openbaar Ministerie hebben. Jongetjes van 13 die doelbewust door geharde criminelen ingezet worden en ’s nachts over de hekken van de haven klimmen om tassen cocaïne uit zeecontainers te halen. Jongetjes van 13 die met hele andere dingen bezig moeten zijn. In mijn tijd als burgemeester in Rotterdam belandden verhalen over dit soort jongens vaak op mijn bureau.
Dat bracht mij aan het denken. Hoe kan het dat deze jongeren hiervoor te strikken zijn? Gaat het om een snelle zakcent? Status? Mooie spullen? Het zal allemaal meespelen. Maar ik denk dat de echte oorzaak dieper ligt: het heeft te maken met de samenleving die wij met elkaar vormen.
En het zijn niet alleen de jonge uithalers die de problemen ondervinden van de manier waarop wij in Nederland samenleven. De druk op onze jongeren is namelijk enorm. Via sociale media krijgen ze te horen wie ze zouden moeten zijn. Hoe ze eruit zouden moeten zien, hoeveel geld ze zouden moeten verdienen.
Naast die beelden op sociale media hebben ook ouders en scholen duidelijke beelden van waar kinderen en jongeren aan zouden moeten voldoen. Alles maakbaar, alles perfect. Tegelijkertijd staat de bestaanszekerheid van gezinnen onder druk. Armoede, schulden, psychische problemen bij ouders en problemen rondom huisvesting spelen een belangrijke rol in de context waarin kinderen opgroeien.
Wanneer dit alles voor jongeren te veel wordt en ze buiten de boot dreigen te vallen, richten we ons erop hen zo snel en zo kosten-efficiënt mogelijk weer aan boord te krijgen. Problemen moeten immers worden opgelost, het liefst direct en meetbaar.
Maar in Nederland staat het individu er vaak alleen voor, en dat geldt evenzeer voor ouders en hun kinderen. Echter, als we erkennen dat veel problemen voortkomen uit de manier waarop onze samenleving is georganiseerd, dan betekent dat ook dat we als samenleving de verantwoordelijkheid dragen om daar iets aan te doen. Dat we als samenleving samen verantwoordelijk zijn voor onze kinderen is in veel culturen een diepgewortelde wijsheid: it takes a village to raise a child. In Nederland zijn we die wijsheid helaas wat uit het oog verloren.
Daarom pleit ik richting de komende gemeenteraadsverkiezingen voor een samenleving waarin we ouders en kinderen beter helpen als ze in de opvoeding ergens tegenaanlopen. Integraal en dicht bij de normale leefomgeving van kinderen. Op school en in de wijk. Dat is de beweging die we in de hulp voor kinderen en gezinnen moeten maken. Een beweging die niet kan standhouden zonder de rol van de lokale politiek. Betrokken wethouders en raadsleden zijn ontzettend belangrijk voor de toekomst van onze kinderen.
“Armoede, schulden, psychische problemen bij ouders en problemen rondom huisvesting spelen een belangrijke rol in de context waarin kinderen opgroeien.”
Daarom wil ik graag een oproep doen aan de nieuwe lokale politici die zich na 18 maart bezig gaan houden met de jeugdzorg: durf los te komen van hokjes, regels, procedures, schotten. Goede hulp aan kinderen en gezinnen is sterk vervlochten met andere domeinen. Ga bijvoorbeeld aan de slag met armoede en schulden. Dit zijn namelijk factoren die het leven van veel kinderen en gezinnen ernstig kunnen ontwrichten. Help ouders via goed gepositioneerde wijkteams op een laagdrempelige manier met opvoed- of ondersteuningsvragen. Zonder vooroordeel, vanuit vertrouwen en met oog voor culturele verschillen. Zorg daarnaast voor een gezonde, groene en veilige leefomgeving voor kinderen om te kunnen spelen en ontdekken. Investeer in sterke sportclubs waar naar elkaar omgekeken wordt. En investeer ook in het onderwijs, want de positie van scholen is cruciaal.
Als we onze samenleving op deze manier inrichten dan ben ik ervan overtuigd dat we de instroom van de jeugdzorg fors kunnen beperken. Dat er nu 1 op de 7 jongeren in een jeugdzorgtraject geholpen wordt is niet langer houdbaar. Dat kan de sector niet aan. Dat kan de samenleving niet aan, dat is voor onze kinderen en jongeren niet goed. Niet in financiële middelen, en al helemaal niet in menskracht. Alleen door die instroom te beperken kunnen we de kwaliteit van de specialistische jeugdzorg, voor de kinderen, jongeren en hun gezinnen die de hulp het hardst nodig hebben, versterken.
Zo bouwen we samen aan een ‘village’ die zich betrokken en verantwoordelijk voelt voor het opgroeien van een inclusieve, veerkrachtige generatie. Raadsleden en wethouders: na 18 maart zijn jullie aan zet!
