Excuses gesloten jeugdzorg

Misschien heb jij zelf in de gesloten jeugdzorg gezeten. Misschien ben je ouder, broer, zus, partner, vriend of nabestaande van iemand die dit heeft meegemaakt. Wat er is gebeurd, heeft veel pijn en verdriet veroorzaakt.

Daarom bieden het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het ministerie van Justitie en Veiligheid, Jeugdzorg Nederland en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hun excuses aan. Deze excuses zijn voor iedereen die schade heeft ondervonden door de gesloten jeugdzorg, ook als je vóór 2008 door de kinderrechter in een justitiële jeugdinrichting bent geplaatst voor zorg en bescherming, en niet vanwege een strafbaar feit.

Naast de excuses zijn er herstelactiviteiten voor (oud-)jongeren, ouders, naasten en nabestaanden. Deze activiteiten bieden ruimte voor ontmoeting, ondersteuning en het delen van ervaringen. Zo willen we niet alleen erkenning geven voor wat er is gebeurd, maar ook bijdragen aan herstel.

Het spijt ons dat wij jou niet altijd de veiligheid, nabijheid en passende hulp hebben kunnen bieden die je nodig had. Je hebt in de gesloten jeugdzorg te maken gehad met strenge regels, vrijheidsbeperkende maatregelen of te weinig aandacht voor wat jij had meegemaakt. De gevolgen daarvan kunnen nog steeds merkbaar zijn in je leven.

Daarom vinden wij erkenning en herstel belangrijk. Omdat wat er is gebeurd gezien, erkend en besproken moet worden.

Stelselexcuses zijn excuses die gaan over tekortkomingen van een heel systeem (het stelsel). Het gaat om erkennen dat schade is ontstaan door de manier waarop wetten, beleid, organisaties, toezicht en uitvoering samen hebben gefunctioneerd.

De excuses gaan over ervaringen van (oud-)jongeren in de gesloten jeugdzorg die niet hadden mogen gebeuren. Denk bijvoorbeeld aan vergaande, langdurige of buitenproportionele vrijheidsbeperkende maatregelen, te weinig aandacht voor wat jongeren hadden meegemaakt en een gebrek aan veiligheid, nabijheid en passende zorg.

Deze situaties konden ontstaan door een combinatie van wetgeving, beleid, bestuurlijke keuzes, werkprocessen, de inrichting van instellingen en de manier waarop daar in de praktijk mee werd gewerkt. De gevolgen hiervan zijn voor veel (oud-)jongeren en hun naasten nog steeds merkbaar.

Meer achtergrondinformatie over de gesloten jeugdzorg
→

In de voorbereidingsgroep van de excuusbijeenkomst zijn ervaringsprofessionals vanuit ExpEx nauw betrokken. Zij vertegenwoordigen een brede groep en brengen hun eigen ervaringen en die van andere jongeren in en zijn gedurende het hele traject een belangrijke gesprekspartner. Maar niemand kan namens alle (oud-)jongeren spreken. De groep jongeren die ervaring heeft met gesloten jeugdzorg is groot en divers en iedereen heeft een eigen verhaal. Daarom is het belangrijk om met verschillende jongeren in gesprek te blijven.

Het ministerie van VWS heeft de afgelopen jaren vaker met verschillende jongeren gesproken, onder andere met jongerenraden, bestaande uit jongeren die nú in een gesloten jeugdzorginstelling zitten en met jongeren die vanuit verschillende perspectieven ervaring hebben met de gesloten jeugdzorg.

Voor de brede activiteiten erkenning, excuus en herstel zijn afgelopen periode meer jongeren betrokken geweest, met name in de pilots voor de herstelactiviteiten. Die gesprekken zijn belangrijk geweest om niet alleen naar het organiseren van deze bijeenkomst te kijken, maar ook naar wat jongeren nodig hebben in het hersteltraject dat hierna volgt. Dat betekent ook dat de gesprekken niet stoppen na deze bijeenkomst. Juist door jongeren op verschillende momenten en op verschillende manieren te blijven spreken, kunnen we beter begrijpen wat zij nodig hebben en ervoor zorgen dat het hersteltraject daar zo goed mogelijk bij aansluit.

Wij bieden excuses aan, omdat niemand had mogen meemaken wat jij of anderen in de gesloten jeugdzorg hebben ervaren. Ze gaan over het erkennen van wat er is misgegaan in het verleden en soms ook recent. Dat wij excuses aanbieden, betekent niet dat de gesloten jeugdzorg van de ene op de andere dag verdwenen is. We zitten in een periode van verandering. Samen met andere partijen werken we eraan om het aantal gesloten plaatsingen verder terug te dringen en passende alternatieven te ontwikkelen, met als doel dat gesloten jeugdhulp uiteindelijk niet meer nodig is.

Juist nu vinden wij het belangrijk om twee dingen tegelijk te doen:

• erkennen wat er is gebeurd en welke impact dat op jouw leven kan hebben gehad;
• werken aan veranderingen, zodat hetzelfde niet opnieuw gebeurt.

Excuses en verandering horen voor ons bij elkaar. We bieden excuses aan voor wat er is misgegaan én werken aan verbetering van de zorg voor jongeren die hulp nodig hebben.

Als jij nu in de gesloten jeugdhulp zit, willen we dat je je veilig en serieus genomen voelt, dat er goed naar je wordt geluisterd en dat vrijheidsbeperkende maatregelen alleen worden ingezet als dat echt niet anders kan. Ook vinden we het belangrijk dat je weet welke rechten je hebt en waar je terecht kunt als je hulp, ondersteuning of een luisterend oor nodig hebt. Dat kan bijvoorbeeld bij een vertrouwenspersoon van Jeugdstem, je mentor of begeleider, de jongerenraad van je instelling of iemand anders die je vertrouwt.

De herstelactiviteiten zijn bedoeld om jou ondersteuning, erkenning en ontmoeting te bieden. Je kunt andere (oud-)jongeren ontmoeten die vergelijkbare ervaringen hebben met de gesloten jeugdzorg. Er is ruimte om verhalen en ervaringen te delen, herkenning te vinden en elkaar te ondersteunen.

Je kunt deelnemen aan verschillende activiteiten, zowel online als op locatie. Denk bijvoorbeeld aan creatieve workshops, bijeenkomsten rond een kampvuur, activiteiten in de natuur en andere ontmoetingsmomenten.

Heb je behoefte aan extra ondersteuning? Dan kun je begeleiding krijgen van een vaste begeleider. Samen kijken jullie wat jij nodig hebt en welke ondersteuning passend is. Dat kan bijvoorbeeld gaan over wonen, opleiding, werk, geldzaken of gezondheid.

De herstelactiviteiten bestaan uit:

• Ontmoetingsactiviteiten voor (oud-)jongeren met vergelijkbare ervaringen.
• Persoonlijke begeleiding voor (oud-)jongeren tot 35 jaar die ondersteuning kunnen gebruiken bij stappen richting herstel en hun toekomst. Als dat nodig is, kan er ook maatwerkondersteuning worden ingezet om belemmeringen weg te nemen.

De middelen voor herstelactiviteiten worden uitsluitend ingezet voor activiteiten die direct bijdragen aan herstel, ondersteuning, ontmoeting en erkenning.

Meer informatie over de herstelactiviteiten
→

Je hoeft er niet alleen voor te staan. Als je in de gesloten jeugdzorg hebt gezeten en vragen hebt, behoefte hebt aan ondersteuning of in contact wilt komen met anderen met vergelijkbare ervaringen, kun je terecht bij nagesloten.nl. Deze website is opgezet door (oud-)jongeren met ervaring in de gesloten jeugdzorg. Vanuit hun eigen ervaringen hebben zij een plek gecreëerd waar informatie, herkenning en ondersteuning samenkomen.

Via nagesloten.nl kun je deelnemen aan herstelactiviteiten en, als je daar behoefte aan hebt, ondersteuning krijgen van een begeleider. Samen kijken jullie wat jij nodig hebt. Dat kan bijvoorbeeld gaan over wonen, opleiding, werk, geldzaken of gezondheid.

Daarnaast hebben verschillende jeugdzorgorganisaties contactpunten ingericht voor als je in het verleden in een gesloten instelling hebt gezeten. Op nagesloten.nl vind je een overzicht van deze organisaties en hun contactgegevens.

Zo hopen we dat je op een manier die bij jou past informatie, ondersteuning of contact kunt vinden.

Ga naar Nagesloten.nl
→

Misschien vind je het antwoord op je vraag bij de uitgebreide vragen en antwoorden op nagesloten.nl. Daar vind je meer informatie over de excuses, het hersteltraject en de verschillende vormen van ondersteuning.